Anoniem, Vlaamse school
Het aardse paradijs

XVIIe eeuw
Olieverf op doek
103 x 125,5

Inv. D.2009.4.3

Bruikleen - privécollectie

De werken waar je niet omheen kunt | Tussen Hemel en Aarde

Vreemde beesten

In dit aardse paradijs valt het verhaal van Adam en Eva in vier delen uiteen: aan de rechterkant de schepping van Adam, daarnaast Eva achter de boom die uit de rib van Adam voortkomt, in het midden de verleiding en de erfzonde en aan de linkerkant de verdrijving uit het paradijs. Dit onderwerp is een voorwendsel om talrijke dieren te kunnen schilderen. Roofdieren en hun prooien leven samen in dezelfde ruimte. Her en der over het tafereel verspreid, drommen ze rond Adam en Eva: bestaande dieren maar ook fantasiebeesten, vogels, walvissen, katachtigen, beren, honden, apen, konijnen en kippen. De schilder zet voor ons een verbazingwekkend bestiarium neer, met bijvoorbeeld de gekunstelde tred van het paard en een soort eekhoorn die zijn kleintjes draagt. De leeuwen hebben bijzondere trekken, met menselijke gelaatsuitdrukkingen.

De dieren in dit schilderij kunnen we vergelijken met die op een prent die in het museum bewaard wordt, Orpheus betovert de dieren, van Nicolaes de Bruyn (Antwerpen, 1565 of 1571 – Amsterdam, 1652). De overeenkomsten in stijl zijn, met name voor de honden en de leeuwen, opvallend. Nicolaes de Bruyn, een niet zeer bekend kunstenaar, vervult zijn leertijd bij zijn vader Abraham, schilder en graveur, en vertrekt vervolgens naar Amsterdam. Hij werkt daar samen met Vlaamse schilders onder wie Gilles van Coninxloo (Antwerpen, 1544 – Amsterdam, 1607) en Davind Vinckboons (Mechelen, 1576 – Amsterdam, 1632. Hij is een uiterst veelzijdig graveur en reproduceerde niet alleen werken van de reeds genoemde kunstenaars en Martin de Vos, Lucas van Leyde, maar ook, wat uitzonderlijker is, zijn eigen werken. Nicolaes de Bruyn beperkte zich niet tot de gravure, maar produceerde ook schilderijen. In het licht van de informatie waarover we op dit moment beschikken, mogen we veronderstellen dat onze schilder dit werk aan de hand van gravures heeft uitgevoerd.

 

DnnSpot

   Minimize