Naar Jan Sanders van Hemessen (Hemiksem, ca. 1500 – Antwerpen, ca. 1556)
De huilende bruid

XVIe eeuw
Olieverf op hout
66,5 x 78,5 cm

Inv. D.2009.4.6

Bruikleen - Privécollectie

De werken waar je niet omheen kunt | Show en Spot

Een vreemde bruid

In de Vlaamse kunst neemt de satire een bijzondere plaats in: dit om meerdere redenen bijzondere werk is er het bewijs van. Het kunstwerk dat ervoor model stond, toegeschreven aan Jan Sanders van Hemessen, wordt bewaard in het Nationaal Museum in Praag. Tot nu toe zijn er slechts twee versies van geïnventariseerd: de ene bevindt zich in een privécollectie, de andere is die van het museum.

De thematiek, die op het eerste gezicht moeilijk in haar geheel te bevatten is, heeft ontegenzeggelijk iets satirisch en volks. De bruid met angst voor de beruchte huwelijksnacht doet begin XVIe eeuw haar intrede in de Vlaamse schilderkunst.

In vergelijking met de voorstellingen van de kunstenaars die hem voorgingen durft Jan Van Hemessen een nieuwe compositie in te voeren door alle aandacht aan de personages te geven, van wie hij alleen het bovenlichaam in beeld brengt, en zoveel mogelijk anekdotische details weg te laten. Alleen de po, wellicht het symbool van de maagdelijkheid, blijft. Verder staan er alleen drie personages op het doek: de bruid met een oude en een jonge man. Er is nog een grote verandering: de bruid is niet meer jong en mooi, maar weerzinwekkend en getekend door de jaren. We vragen ons dan ook terecht af wie van de twee haar man is. De po wordt hier niet meer door de bruid vastgehouden, maar door de jongeman, wat erop kan wijzen dat hij de gelukkige uitverkorene is. De satire zou hier dus pogen een weinig gebruikelijk huwelijk te beschrijven tussen mensen van verschillende leeftijden.

Dit tafereel is een perfect voorbeeld van de Vlaamse satire, met zowel een choquerende afbeelding als een subtiele interpretatie.

 

DnnSpot

   Minimize